F L U A I

Loading

Koronavirüsler, soğuk algınlığı gibi hafif üst solunum yolu hastalıklarından MERS ve SARS gibi şiddetli hastalıklara kadar geniş bir yelpazede rahatsızlıklara sebebiyet verebilen bir Virüs ailesidir. Latince Taç anlamına gelen “Corona”’ ismiyle adlandırılmışlardır.

Yeni Koronavirus ilk kez 29 Aralık 2019’da Çin’in Hubei Eyaleti, Wuhan şehrindeki deniz mahsulleri ve canlı hayvan satışı yapan bir markette çalışan olan 4 kişide ve yine aynı günlerde buraya gelen çok sayıda müşteride akciğer infeksiyonu (pnömoni) bulgularının teşhisiyle gündeme gelmiş ve iki gün sonra 31 Aralık 2019 günü WHO, bunlar gibi çeşitli şiddetli pnomöni vakalarına karşı alarma geçirilmiştir. Bu vakalarda görülen virüsün, daha önceki bilinen virüslerden farklı olduğu görüldü ve etkilerinin ve sonuçlarının ne olacağı tam öngörülemediği için bir endişe oluşturdu ve ilerleyen günlerde Çinli yetkililer tarafından da doğrulanan bu virüsün SARS ve MERS gibi Koronavirüs ailesine ait olduğu belirtildi. Ayrıca, yeni tespit edilen bu virüse “2019-nCoV – Novel (Yeni) Coronavirus” adı verildi. 2019-nCoV’un genomik yapısının SARS ile %70 benzer olduğu gösterilmiştir.

Koronavirüs ailesinde bulunan virüsler genel olarak deve, yarasa gibi çeşitli hayvan türlerinde tespit edilen virüslerdir. Zoonotik tabanlı olan bu virüsler zamanla değişerek insana kontamine olma eğilimine girebilmekte ve asıl tehlikeyi insanlar arasında birbirine bulaş özelliği kazandıklarında göstermektedirler.  Benzer olarak nCoV’ün de, başlangıçta virüsün sadece hayvandan insana bulaşabildiği açıklanmıştı; ancak güncel gelişmeler şuan için nCoV’ün de malesef insandan insana bulaşabildiğini göstermektedir.

Kaynak: https://www.foxbusiness.com/lifestyle/china-lockdown-coronavirus-wuhan-mayor

Hastalık, öksürme veya hapşırma gibi durumlarda çevreye saçılan virüslü salgıların yakın temastaki (en fazla 1 metre) sağlıklı kişilerin mukozalarına temas etmesi ile bulaşıyor. İnsandan insana bulaşmayı güçlendiren argümanlar arasında hastalara temas eden 16 sağlık çalışanının hastalanması ve Çin’deki hayvan marketini hiç ziyaret etmeyen kişilerin hastalığı kapması gösteriliyor. Buna rağmen ne kadar bulaştırıcı olduğu bilinmemektedir. Ayrıca bunlara ek olarak şu ana kadar edinilen bilgilere göre 2019-nCoV’nin gıdalarla bulaşmadığı söylenebilir.

Kaynak: https://www.aljazeera.com/news/2020/01/cloneofcloneofcloneofcloneofchina-battles-corona-200130230453300.html

 

nCoV’un kliniğinde 2-14 gün süren geniş bir kuluçka süresi ve bu sürenin bitiminde aniden başlangıçlı yüksek ateş, nefes darlığı ve öksürük semptomları gibi özellikler yatmaktadır. Bunlardan başka, bazı kişilerde boğaz ağrısı ve burun akıntısı gibi şikayetlerde olabileceği belirtilmiştir. Hastalığın ölümcül seyrettiği tablolar genellikle; ileri yaşa sahip ve şeker hastalığı (diyabet), savunma sistemini baskılayan hastalıklar, kanser, organ yetmezliği, akciğer hastalıkları gibi kronik hastalıkları bulunan kişilerde ölümcül seyrederken genç ve sağlıklı yetişkinlerde daha hafif seyretmektedir.

Kaynak: https://www.mapsofindia.com/my-india/health/novel-2019-ncov-prevention-of-coronavirus-and-safety-measures-for-the-public

Şuan için hastalıktan koruyan bir aşı üretilememiştir. Yapılabilecek en etkin yöntem hasta kişiler ile yakın temastan kaçınmaktır. Bunun dışında özellikle solunum yolu enfeksiyonu yapan diğer viruslarda (grip, nezle virusları vb.) olduğu gibi el temizliğine özen gösterilmesi, temiz olmayan ellerin özellikle ağız veya göz gibi mukozal yüzeylere temas ettirilmemesi hastalanmamak için yapılabilecek şeylerdir.

Çin’in Wuhan şehrinde hastalığın dünyaya yayılmasını engellemek amacıyla toplu taşıma araçlarının kullanımı yasaklanmış, şehre giriş ve çıkışlar durdurulmuş ve vatandaşların maske kullanması zorunlu tutulmaya başlanmıştır. Tüm bu eylemlere rağmen Çinde hastalığın görülmediği eyalet kalmadığı gibi 30 ocak 2020 itibariyle 18 farklı ülkede nCoV ile enfekte olan bireyler bulunmaktadır.

Koronavirüs ailesinde yer alan virüslere etkin bir tedavi henüz geliştirilmemiştir. Bu sebeple ancak semptomların azaltılmasına yönelik destek tedavileri verilmektedir. Tüm bu sebeplerden ötürü yakın zamanda Çin’e seyahati olan veya giden kişiler ile teması olan kişilerin ateş, nefes darlığı veya öksürük gibi belirtiler göstermesi durumunda mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna gitmelidir.

Furkan Kızılışık

Biruni Üniversitesi, Tıp Fakültesi

Related Post

Leave a Comment